دوره شیمی کلاس دوازدهم مشترک ریاضی و تجربی
در متوسطه دوم, رشته تجربی, رشته ریاضی, پایه دوازدهم (تجربی), پایه دوازدهم (ریاضی)درباره این دوره
شیمی دوازدهم مرحله‌ای است که بسیاری از آموخته‌های سال‌های قبل در قالب مسائل تحلیلی‌تر و کاربردی‌تر به یکدیگر متصل می‌شوند. در این پایه، دانش‌آموز با موضوعاتی مانند اسید و باز، الکتروشیمی، ترکیبات آلی و کاربرد مواد روبه‌رو می‌شود و باید میان مفهوم، واکنش و محاسبه ارتباط برقرار کند.
هدف دوره فقط حفظ روابط و واکنش‌ها نیست. ابتدا رفتار شیمیایی سیستم بررسی می‌شود، سپس داده‌های مسئله دسته‌بندی می‌شوند و در مرحله بعد محاسبات بر اساس همان تحلیل انجام می‌گیرند.
این رویکرد کمک می‌کند دانش‌آموز در سوالات تشریحی و تستی، به‌جای وابستگی به یک تیپ ثابت، بتواند ساختار مسئله را تشخیص دهد و مسیر حل مناسب را انتخاب کند.
با رفتار اسیدها و بازها آشنا می‌شوید و یاد می‌گیرید چگونه ویژگی‌های محلول‌های اسیدی و بازی را به‌صورت مفهومی و کمی بررسی کنید.
رابطه میان غلظت یون‌ها و pH بررسی می‌شود و تمرین می‌کنید سوالات مربوط به اسیدی یا بازی بودن محلول‌ها را با یک روش مرحله‌ای حل کنید.
واکنش میان اسیدها و بازها و تغییرات حاصل از آن‌ها را بررسی می‌کنید و یاد می‌گیرید چگونه از معادله واکنش برای تحلیل و محاسبه استفاده کنید.
فرایندهای اکسایش و کاهش را از دید انتقال الکترون بررسی می‌کنید و یاد می‌گیرید نقش مواد مختلف را در واکنش‌های اکسایش–کاهش تشخیص دهید.
بررسی می‌کنید چگونه یک واکنش شیمیایی می‌تواند باعث تولید جریان الکتریکی شود و ارتباط میان نیم‌واکنش‌ها، الکترودها و انتقال الکترون را تحلیل می‌کنید.
فرایندهایی را بررسی می‌کنید که در آن‌ها انرژی الکتریکی باعث پیشرفت واکنش شیمیایی می‌شود و تفاوت میان سلول‌های تولیدکننده و مصرف‌کننده انرژی را بهتر درک می‌کنید.
ساختار ترکیبات کربن‌دار و ارتباط میان نوع گروه‌های عاملی و ویژگی‌های شیمیایی مواد را بررسی می‌کنید تا درک منسجم‌تری از شیمی آلی داشته باشید.
با برخی ترکیبات آلی مهم و کاربرد آن‌ها در زندگی روزمره، مواد مصرفی و فرایندهای مختلف آشنا می‌شوید و ارتباط ساختار با کاربرد را بررسی می‌کنید.
بررسی می‌کنید چگونه ویژگی‌های شیمیایی مواد بر انتخاب آن‌ها در صنعت، زندگی روزمره و فناوری اثر می‌گذارد و چگونه دانش شیمی در طراحی و استفاده از مواد نقش دارد.
در مسائل محاسباتی ابتدا باید معلوم شود چه کمیتی داده شده، چه چیزی مورد سؤال است و میان این دو چه ارتباط شیمیایی وجود دارد.
در دوره تمرین می‌کنید مسئله را به چند مرحله کوتاه‌تر تقسیم کنید و با استفاده از معادله واکنش، نسبت‌های مولی، غلظت و روابط مناسب به پاسخ برسید.
در الکتروشیمی، واکنش شیمیایی و انتقال الکترون مستقیماً با جریان الکتریکی مرتبط می‌شوند. به همین دلیل لازم است هم‌زمان نقش مواد، جهت انتقال الکترون و تغییرات شیمیایی هر الکترود را بررسی کنید.
این نگاه کمک می‌کند سلول‌های الکتروشیمیایی به مجموعه‌ای از علامت‌ها و فرمول‌های حفظی تبدیل نشوند.
یکی از ایده‌های مهم این دوره، ارتباط میان ساختار ماده و رفتار آن است. نوع پیوندها و گروه‌های موجود در یک ترکیب می‌توانند بر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی و در نتیجه بر کاربرد آن اثر بگذارند.
در شیمی فقط فرمول‌ها اهمیت ندارند. جدول‌ها، شکل‌ها و داده‌های تجربی نیز اطلاعات زیادی درباره رفتار مواد در اختیار شما قرار می‌دهند. تمرین می‌کنید روندها را تشخیص دهید و از داده‌ها نتیجه شیمیایی استخراج کنید.
هر مسئله ابتدا از نظر شیمیایی تحلیل می‌شود و بعد محاسبات انجام می‌گیرند. به این ترتیب دانش‌آموز می‌داند هر عدد چه مفهومی دارد و چرا باید از یک رابطه مشخص استفاده کند.
این روش در مسائل چندمرحله‌ای اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چون انتخاب یک مسیر اشتباه در ابتدای کار می‌تواند تمام محاسبات بعدی را بی‌اثر کند.
تمرین‌ها از سوالات مستقیم برای تثبیت مفهوم شروع می‌شوند و به مسائل چندمرحله‌ای می‌رسند که در آن‌ها باید میان مفاهیم، واکنش‌ها و محاسبات ارتباط برقرار کنید. هدف این است که دانش‌آموز به حفظ یک الگوریتم ثابت وابسته نباشد.
اسید و باز، الکتروشیمی و ترکیبات آلی در بسیاری از رشته‌های دانشگاهی مانند شیمی، مهندسی، علوم زیستی و پزشکی با عمق بیشتری ادامه پیدا می‌کنند.
هدف این دوره آموزش مستقیم مباحث دانشگاهی نیست؛ بلکه تقویت پایه مفهومی و محاسباتی دانش‌آموز برای مواجهه بهتر با مطالب پیشرفته‌تر است.
