دوره فارسی کلاس اول

فارسی اول ابتدایی آغاز آموزش رسمی خواندن و نوشتن است. کودک در این پایه به‌تدریج یاد می‌گیرد صداهای زبان را تشخیص دهد، نشانه‌های نوشتاری آن‌ها را بشناسد و از ترکیب صداها و نشانه‌ها واژه و جمله بسازد.

یادگیری فارسی فقط به شناخت حروف محدود نمی‌شود. گوش دادن، صحبت کردن، تصویرخوانی، فهم معنی واژه‌ها و دنبال کردن داستان‌های کوتاه نیز در شکل‌گیری سواد خواندن و نوشتن نقش دارند.

هدف دوره این است که کودک مرحله‌به‌مرحله از شنیدن و تشخیص صداها به سمت خواندن و نوشتن واژه‌ها و جمله‌های ساده حرکت کند و ارتباط مثبت‌تری با کتاب و زبان فارسی پیدا کند.

تمرین می‌کنید به داستان، توضیح و گفت‌وگو با دقت گوش دهید و اطلاعات یا اتفاق‌های مهم آن را به خاطر بسپارید.

درباره تصویر، داستان و تجربه‌های روزمره صحبت می‌کنید و تمرین می‌کنید منظور خود را با جمله‌های ساده و روشن بیان کنید.

جزئیات تصویرها را مشاهده می‌کنید، درباره افراد و اتفاق‌های آن‌ها صحبت می‌کنید و از تصویر برای گسترش واژگان و جمله‌سازی استفاده می‌کنید.

به صداهای موجود در واژه‌ها توجه می‌کنید و تمرین می‌کنید صدای موردنظر را در آغاز، میان یا پایان کلمه تشخیص دهید.

نشانه‌های نوشتاری به‌تدریج معرفی می‌شوند و کودک ارتباط میان صدای زبان و شکل نوشتاری آن را تمرین می‌کند.

صداهای آموخته‌شده را کنار هم قرار می‌دهید و تمرین می‌کنید از ترکیب آن‌ها بخش‌های کوچک‌تر واژه و سپس کلمه بسازید.

با بخش‌های شنیداری واژه‌ها کار می‌کنید و از ترکیب آن‌ها به خواندن و ساختن کلمات ساده می‌رسید.

واژه‌های ساخته‌شده با نشانه‌های آموخته‌شده را می‌خوانید و به‌تدریج تعداد کلمات آشنای دیداری خود را افزایش می‌دهید.

پس از یادگیری واژه‌ها، جمله‌های کوتاه را می‌خوانید و تمرین می‌کنید معنی کلی آن‌ها را نیز دنبال کنید.

شکل نوشتاری نشانه‌ها و کلمات ساده را تمرین می‌کنید و به جهت و ترتیب درست نوشتن آن‌ها توجه می‌کنید.

با استفاده از واژه‌های آشنا جمله‌های کوتاه می‌سازید و تمرین می‌کنید یک فکر یا مشاهده ساده را به شکل نوشتاری بیان کنید.

بعد از خواندن یا شنیدن یک متن کوتاه، به سؤال‌های ساده درباره شخصیت‌ها، اشیا و اتفاق‌های اصلی پاسخ می‌دهید.

از طریق تصویر، داستان و گفت‌وگو با واژه‌های تازه آشنا می‌شوید و معنی و کاربرد آن‌ها را در جمله‌های ساده تمرین می‌کنید.

شعرهای کودکانه به آشنایی بیشتر با صداها، واژه‌ها و آهنگ زبان کمک می‌کنند و تجربه خواندن را متنوع‌تر می‌سازند.

داستان‌های ساده را دنبال می‌کنید و درباره شخصیت‌ها، اتفاق‌ها و موضوعاتی مانند دوستی، مهربانی، صداقت و احترام گفت‌وگو می‌کنید.

یکی از پایه‌های یادگیری خواندن این است که کودک بتواند صداهای موجود در کلمه را تشخیص دهد. وقتی صدای موردنظر در واژه شنیده شود، ارتباط آن با نشانه نوشتاری قابل فهم‌تر می‌شود.

به همین دلیل آموزش فقط از حفظ شکل حروف شروع نمی‌شود و شنیدن و تشخیص صدا نیز بخش مهمی از فرایند است.

شناخت جداگانه نشانه‌ها کافی نیست. کودک باید بتواند صداهای آن‌ها را کنار هم قرار دهد و از این ترکیب به هجا و واژه برسد.

تمرین ترکیب کردن، یکی از پل‌های اصلی میان شناخت نشانه و خواندن واقعی کلمات است.

وقتی کودک یک جمله کوتاه را می‌خواند باید به معنی آن نیز توجه کند. تصویر، سؤال و گفت‌وگو می‌توانند به او کمک کنند ارتباط میان واژه‌ها و مفهوم جمله را بهتر بفهمد.

از همان شروع سوادآموزی، خواندن و فهمیدن باید در کنار یکدیگر رشد کنند.

وقتی یک نشانه یا کلمه خوانده می‌شود، نوشتن همان نشانه و استفاده از آن در واژه می‌تواند ارتباط میان صدا و شکل نوشتاری را تقویت کند.

تمرین‌ها از نوشتن نشانه و کلمه شروع می‌شوند و به‌تدریج به جمله‌های بسیار ساده می‌رسند.

پیش از اینکه کودک بتواند متن‌های زیادی بخواند، تصویرها فرصت مناسبی برای صحبت کردن، واژه‌آموزی و ساخت جمله فراهم می‌کنند.

کودک می‌تواند شخصیت‌ها، مکان‌ها و اتفاق‌های تصویر را توصیف کند و با کمک سؤال، جزئیات بیشتری را بیان کند.

داستان به کودک نشان می‌دهد کلمات و جمله‌ها برای بیان اتفاق، احساس و فکر استفاده می‌شوند. دنبال کردن یک داستان کوتاه همچنین می‌تواند مهارت گوش دادن و درک مطلب را تقویت کند.

گفت‌وگو درباره شخصیت‌ها و اتفاق‌ها نیز فرصتی برای بیان نظر کودک ایجاد می‌کند.

بازی‌های کلمه‌ای، شعر و فعالیت‌های تصویری می‌توانند تکرار را برای کودک جذاب‌تر کنند و فرصت بیشتری برای شنیدن، گفتن و شناخت واژه‌ها ایجاد کنند.

این فعالیت‌ها زمانی مفیدتر هستند که در کنار تمرین منظم خواندن و نوشتن قرار بگیرند.

در پایه اول، تمرین کوتاه و پیوسته معمولاً از تمرین طولانی و پراکنده مفیدتر است. خانواده می‌تواند با خواندن داستان، پیدا کردن صدای موردنظر در کلمات و مرور واژه‌های آموخته‌شده کودک را همراهی کند.

هدف این همراهی ایجاد فرصت بیشتر برای تمرین است، نه تبدیل خانه به کلاس دوم مدرسه.

در آغاز، کودک برای خواندن بسیاری از واژه‌ها به کمک و زمان نیاز دارد. با افزایش تعداد نشانه‌های آموخته‌شده و تمرین ترکیب صداها، دامنه واژه‌ها و جمله‌هایی که می‌تواند بخواند بیشتر می‌شود.

این پیشرفت مرحله‌ای زمینه‌ای برای روان‌خوانی بیشتر در پایه دوم ایجاد می‌کند.

در پایه دوم، تمرکز بیشتری روی روان‌خوانی، درک متن، واژه‌آموزی و جمله‌سازی قرار می‌گیرد.

شناخت مناسب صداها و نشانه‌ها و توانایی خواندن واژه و جمله‌های ساده در پایه اول می‌تواند مسیر فارسی دوم را آسان‌تر کند.